Zmiany systemowe w polityce i gospodarce kraju - likwidacja zjednoczeń gospodarczych oraz atomizacja i usamodzielnienie się przedsiębiorstw - wytworzyły w krótkim czasie, potrzebę samoorganizowania się poszczególnych grup wytwórców dla wspólnej reprezentacji swych interesów na rynku oraz wobec władz administracyjnych kraju.
Naprzeciw tym potrzebom wyszły przepisy o samorządzie gospodarczym, a konkretnie Ustawa z dnia 30 maja 1989r. o izbach gospodarczych.
Kadra zarządzająca poszczególnymi jednostkami organizacyjnymi przemysłu metali nieżelaznych podjęła inicjatywę utworzenia, w oparciu o przepisy tej Ustawy, branżowej izby gospodarczej.
W dniu 4 października 1995r. reprezentacje głównych podmiotów gospodarczych przemysłu, na Walnym Zgromadzeniu Założycieli powołali do życia Izbę Gospodarczą Metali Nieżelaznych z siedzibą w Katowicach dla reprezentowania szeroko rozumianych interesów całego przemysłu.
Władzami Izby - zgodnie z jej Statutem są: Walne Zgromadzenie Członków, Rada Izby oraz Zarząd Izby.
Izba realizuje swoje zadania, które wynikają ze Statutu Izby oraz planów corocznie zatwierdzanych przez Walne Zgromadzenie Członków.
W skład Zarządu Izby wchodzili oraz funkcję przewodniczącego Rady Izby sprawowali dotychczas:
| Lata | Prezes | Wiceprezes | Przewodniczący Rady |
| 1995-1998 | Eugeniusz Rączka | Józef Chlebicki | Jerzy Kotarski KGHM Polska Miedź S.A. |
| 1998-2000 | Eugeniusz Rączka | Józef Chlebicki | Józef Zb. Szymański SITPH |
| 2000-2001 | Józef Chlebicki | Marian Dybuła | Dariusz J.Krawiec Impexmetal S.A. |
| 1.1.-11.11.2002 | Roland Stasiak | Józef Chlebicki | Seweryn Pluciński* KGHM Polska Miedź S.A. |
12.11.2002 29.04.2004 | Roland Stasiak | - | Seweryn Pluciński KGHM Polska Miedź S.A. |
30.04.2004 5.09.2007 | Roland Stasiak | - | Marek Kacprowicz Aluminium Konin - Impexmetal S.A. |
| od 6.09.2007 | Roland Stasiak | - | Tadeusz Baj BIPROMET S.A. |
* od 19.12.2001
Aktualnie Izba zrzesza 30 jednostek organizacyjnych w tym 20 przedsiębiorstw produkcyjnych, 3 jednostki obrotu towarowego oraz 7 organizacji zaplecza wykonawczego, projektowego i naukowego.
Izba Gospodarcza Metali Nieżelaznych jest organizacją samorządu gospodarczego zrzeszającą podmioty prowadzące działalność w zakresie: wydobycia rud, produkcji metali nieżelaznych i wyrobów z tych metali, wytwarzania maszyn i urządzeń, badań, projektowania, handlu oraz usług.
Głównymi zadaniami Izby wynikającymi ze Statutu są:
- reprezentowanie interesów podmiotów gospodarczych będących członkami Izby wobec centralnej administracji państwowej, lokalnej i władz samorządowych oraz organizacji i stowarzyszeń krajowych i zagranicznych,
- organizowanie współpracy członków oraz tworzenie lobbingu gospodarczego dla osiągnięcia wspólnych korzyści ekonomicznych i społecznych,
- ochrona rynkowych interesów członków Izby poprzez współpracę z Urzędem Ochrony Konkurencji i Konsumentów,
- współudział w tworzeniu prawa gospodarczego przez opiniowanie jego zmian,
upowszechnianie problematyki wynikającej z wejścia Polski w struktury Unii Europejskiej.
Izba realizuje cele i zadania poprzez:
- współudział w tworzeniu warunków sprzyjających rozwojowi branży metali nieżelaznych oraz wspieranie inicjatyw gospodarczych członków,
- uczestnictwo swoich przedstawicieli w pracach zespołów doradczo-opiniotwórczych powoływanych przez organy władzy ustawodawczej, administracji rządowej i samorządowej oraz Krajową Izbę Gospodarczą,
- prowadzenie banku informacji gospodarczych i wzajemną ich wymianę z podmiotami gospodarczymi będącymi członkami Izby,
- prowadzenie działalności szkoleniowej o zakresie aktualnie ważnej dla członków Izby tematyki dotyczącej:
- polityki gospodarczej
- ochrony środowiska
- zmian w obowiązujących przepisach prawa
- organizowanie okresowych spotkań z przedtsawicielami kierownictw i zarządów podmiotów gospodarczych pod kątem wypracowania wspólnego stanowiska sektora metali nieżelaznych w zakresie zagadnień szczególnie ważnych dla jej efektywnego działania,
- prowadzenie działalności informacyjnej w zakresie ważnych wydarzeń i zjawisk gospodarczych w Unii Europejskiej i na świecie mających bezpośredni wpływ na wyniki działalności podmiotów branży metali nieżelaznych.
Członkami są i mogą być spółki prowadzące działalność gospodarczą w tej branży oraz podmioty gospodarcze i organizacje współpracujące z przemysłem z metali nieżelaznych.